Brzuch

Jak pokonać zaparcie?

W Polsce problem zaparć dotyczy aż 30 proc. populacji, mimo to nadal jest to wstydliwy temat, o którym rzadko się mówi. Tymczasem aktywność fizyczna, modyfikacja stylu życia i diety oraz odpowiednia farmakoterapia może pomóc nam szybko uporać się z problemem.

Pani Profesor, czym jest zaparcie?

Zaparcie jest to objaw, który może być samą w sobie dolegliwością, ale może również być objawem wielu innych chorób. Przez zaparcie rozumiemy sytuację, w której pacjent oddaje mniej niż trzy wypróżnienia tygodniowo, którym towarzyszy wysiłek i często uczucie niepełnego wypróżnienia. Normą zaś jest dokonywanie od trzech dziennie do trzech tygodniowo wypróżnień. Skala problemu jest bardzo duża. W Europie przekracza 17 proc. populacji, a w polskim społeczeństwie problem ten dotyczy aż 30 proc. osób. Niestety tylko co trzecia z tych osób zgłasza problem jawnie, nazywając go po imieniu. Najczęściej rozwija się po 65 roku życia, choć może wystąpić na każdym etapie życia. Częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn oraz osób otyłych lub z nadwagą.

Dlaczego tak często mamy zaparcie?

Zaparcie jako objaw chorobowy może być uwarunkowane pierwotnie lub wtórnie. Zaparcie pierwotne może być skutkiem zwolnionego pasażu jelitowego lub zaburzeń wydalania w wyniku nieprawidłowej pracy mięśni dna miednicy, najczęściej jednak manifestuje się w postaci zespołu chorobowego, któremu towarzyszy jeszcze ból i wzdęcie brzucha i taki zespół objawów nazywamy zaparciową postacią zespołu jelita nadwrażliwego. Wtórne zaparcie jest znacznie częstsze i łatwiejsze do usunięcia, kiedy wynika ono z braku aktywności fizycznej, niedostatecznego nawodnienia organizmu, czy diety ubogiej w błonnik i pełnej przetworzonych węglowodanów. Trudniejsza sytuacja jest wtedy, gdy spowodowane jest ono innymi chorobami, takimi jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy, czy wiele chorób neurologicznych. Bardzo wiele leków stosowanych przez pacjentów w bardzo zróżnicowanych chorobach może też powodować zaparcie.

Jakie są najlepsze formy terapii?

Jeśli możemy, to zawsze zalecamy aktywność fizyczną i modyfikację stylu życia i diety oraz odpowiednie nawadnianie organizmu. Jeżeli chodzi o środki farmakologiczne, to mamy kilka grup leków. Pierwszą są substancje przeczyszczające na drodze fizycznej, które zwiększają objętość stolca lub go rozluźniają, dzięki temu, że ściągają wodę do światła jelita. Przykładem może być syrop laktulozowy czy glikol polietylenowy, tak zwany makrogol. Druga grupa leków, to środki działające na drodze chemicznej, i tutaj mamy środki kontaktowe takie jak glicerol, sennozydy czy bisakodyl i pikosulfonian sodu. Te dwie ostatnie substancje są  bardziej skuteczne, gdyż nie wymagają obecności bakterii, aby się uaktywnić i potrzebują tylko kontaktu z enzymami błony śluzowej. Są to leki, które poprzez stymulowanie jednych mięśni jelita a rozluźnianie innych, wspierają naturalny ruch jelit. W tym samym czasie zwiększa się również zawartość wody w stolcu, dzięki czemu łatwiej go wydalić. Środki te przyjmuje się wieczorem, a ich działanie najbardziej jest zbliżone do naturalnego dla naszego organizmu rytmu wypróżnień. Są to leki, które mają naukowo udowodnione działanie. Do kolejnej grupy należą leki nazywane prokinetykami,  pobudzające specjalne receptory, stymulujące perystaltykę jelit lub leki, które aktywują kanały chlorkowe i powodują wydzielanie  chloru i wody do światła jelita i nawadniają stolec.

Które z tych leków są zalecane do krótkotrwałego leczenia zaparć?

Do krótkotrwałego postępowania najczęściej zalecamy leki kontaktowe, takie jak bisakodyl czy pikosulfonian sodu. Przyznam jednak, że są w literaturze liczne przypadki pacjentów choćby neurologicznych, którzy przewlekle przyjmują te preparaty bez negatywnych następstw. Dla przykładu bisakodyl przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków został zakwalifikowany do kategorii pierwszej, co znaczy, że jest to substancja skuteczna i bezpieczna. Skalę bezpieczeństwa pokazuje również fakt, iż może on być stosowany przez kobiety karmiące, które z reguły są odwodnione, bo bardzo dużo wody wymaga od nich produkcja pełnowartościowego mleka dla swojej pociechy. Przy stosowaniu leków  musimy jednak zawsze pamiętać o przeciwskazaniach, takich jak podejrzenie niedrożności przewodu pokarmowego, choroby zapalne jelit, czy niewiadomego pochodzenia silne bóle brzucha z mdłościami. W przypadku kiedy nasze objawy nas niepokoją, warto skonsultować się z lekarzem.

Napisz Komentarz