Dbaj o serce

Zawał serca

Zawał serca jest często pierwszym objawem choroby serca. Ograniczenie śmiertelności z powodu zawałów serca można osiągnąć poprzez zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej (profilaktyka) oraz wczesne rozpoznanie zawału i szybkie wdrożenie nowoczesnego leczenia. Rozmowa z Dr n med. Maciejem Zarębińskim.

Maciej_Zarębiński

Choroby nowotworowe wywołują powszechny lęk, ale to schorzenia układu krążenia zbierają większe żniwo wśród chorych. Jak pokazują dane Głównego Urzędu Statystycznego, każdego roku aż 35 tysięcy osób umiera na skutek zawału mięśnia sercowego, a choroby układu sercowo – naczyniowego stanowią przyczynę 46–48% wszystkich zgonów w Polsce. Czy problemów z sercem można uniknąć?

Czym jest zawał serca?

Jak wyjaśnia dr n. med. Maciej Zarębiński, kardiolog interwencyjny Centrum Medycznego, „zawał mięśnia sercowego jest najgroźniejszą, potencjalnie śmiertelną postacią choroby niedokrwiennej serca, potocznie znanej jako choroba wieńcowa. Zawał to zamknięcie światła tętnicy wieńcowej przez pękniętą blaszkę miażdżycową i tworzący się skrzep, powodujące niedokrwienie mięśnia sercowego oraz jego postępującą martwicę”. Pęknięcie blaszki miażdżycowej zwężającej tętnicę jest przyczyną zawału serca u ponad 90% pacjentów, ale do zamknięcia światła tętnicy wieńcowej może dojść także w związku z kurczem tętnicy, kardiomiopatią przerostową, wrodzoną wadą naczyń wieńcowych, wadami zastawek serca, obecnością zmian zatorowo – zakrzepowych w tętnicach lub w wyniku zatrucia czadem.

Jak objawia się zawał serca?

„Zawał typowo wiąże się z silnym promieniującym bólem w klatce piersiowej, ból może promieniować do lewego barku, okolicy międzyłopatkowej lub do żuchwy. Często objawom zawału towarzyszą duszności oraz stany paniki”, mówi kardiolog Maciej Zarębiński. „Rzadziej obserwowane objawy zawału to senność, mdłości, wymioty, blednięcie skóry, zawroty głowy oraz pojawienie się lepkiego potu”, dodaje lekarz. Warto podkreślić, że u części chorych (nawet u 10%) charakterystyczny dla zawału ból w klatce piersiowej może wcale się nie pojawić. Brak tego objawu notuje się zwykle u osób w starszym wieku, w szczególności u kobiet i diabetyków.

Pierwsza pomoc przy zawale

„Jeżeli istnieje podejrzenie zawału, najważniejszy jest szybki kontakt z pogotowiem”, podkreśla dr Maciej Zarębiński. „Im szybciej pacjent trafi w ręce specjalistów, tym większa jest szansa na pozytywne zakończenie incydentu sercowo – naczyniowego. Lekiem, który może przyczynić się do załagodzenia uszkodzeń mięśnia sercowego na skutek zawału, dostępnym praktycznie w każdym domostwie, jest aspiryna. Jedna tabletka podana pod język może spowolnić powiększanie się skrzepliny blokującej przepływ krwi do mięśnia sercowego do czasu jej usunięcia przez kardiologa interwencyjnego”.

Skuteczna profilaktyka zawału

Ryzyko wystąpienia zawału serca można wyraźnie zmniejszyć dzięki prowadzeniu zdrowego trybu życia. Prawidłowo zbilansowana dieta, regularne ćwiczenia fizyczne i efektywny sen mają bowiem korzystny wpływ na układ krążenia. Najlepsze efekty przynosi trwała modyfikacja jadłospisu (rezygnacja z tłustych mięs i wędlin, większa podaż świeżych owoców i warzyw, włączenie do menu ryb morskich), dobre nawyki (wysypianie się, systematyczne treningi o umiarkowanym stopniu natężenia) oraz unikanie używek (rzucenie palenia to pierwszy krok do zdrowego serca!).