Pokonać raka, Pokonać Tabu

Wyzwania onkologii w 2017 roku

zrzut-ekranu-2017-03-07-o-20-16-07Polski system walki z rakiem jest archaiczny i wymaga głębokich reform. Ubiegły rok przyniósł kilka obiecujących zmian w tej dziedzinie, ale jest to dopiero początek drogi. Ministerstwo Zdrowia zadeklarowało wolę wdrożenia zaktualizowanej Strategii Walki z Rakiem w Polsce 2015-2024. W tym roku oczekujemy konkretnych decyzji wdrożeniowych.

Dzisiejsza onkologia jest coraz bardziej złożona i wymaga najwyższych kompetencji. Stwarza to konieczność koordynacji wielu działań, które najlepiej realizują wyspecjalizowane jednostki narządowe (tzw. unity). Zapewniają one chorym „pod jednym dachem” pełną opiekę – od rozpoznania, poprzez cały proces diagnostyczno-terapeutyczny, po rehabilitację fizyczną i psychiczną. To rozwiązanie jest promowane w wielu krajach świata i przynosi wymierne efekty. W Polsce takie jednostki powstawały dotychczas oddolnie i nie miały formalnego umocowania w systemie ochrony zdrowia. Obecnie zrobiono pierwszy krok w tym kierunku – w Ministerstwie Zdrowia i w AOTMiT kończą się prace nad koncepcją skoordynowanej, kompleksowej formy leczenia raka piersi w tzw. breast units. Grupa ekspertów przygotowuje system specjalistycznego, kompleksowego leczenia raka płuca – nowotworu, który w onkologii przynosi największe żniwo zgonów. Toczą się dyskusje nad stworzeniem podobnych rozwiązań w innych nowotworach.

Koniec 2016 roku przyniósł bardzo ważne i oczekiwane rozwiązanie – finansowanie badań genetycznych w nowotworach. Dzięki tym badaniom można nie tylko ocenić zagrożenie daną chorobą, ale także dobrać choremu indywidualne, molekularnie, ukierunkowane leczenie i przewidzieć jego skuteczność. Drugą szybko rozwijającą się metodą leczenia onkologicznego jest immunoterapia. Leki celowane i immunologiczne są bardzo drogie i dotychczas były one w Polsce trudno dostępne. W 2016 roku kilka z nich znalazło się jednak na listach refundacyjnych i liczymy, że bieżący rok przyniesie kolejne korzystne dla chorych decyzje.

Prof. dr hab. Jacek Jassem  – Członek Zarządu Polskiej Ligii  Walki z Rakiem


zrzut-ekranu-2017-03-07-o-20-16-21Przewodnim hasłem obchodów tegorocznego Światowego Dnia Walki z Rakiem był Apel PUO i całego środowiska onkologów polskich o wspólne, intensywne działania na rzecz zapewnienia równego dostępu w naszym kraju do europejskich standardów kompleksowej opieki onkologicznej stosownie do nadal aktualnych postulatów zawartych w Paryskiej Karcie Walki z Rakiem z 2000 r.

Przed całym światem stoją obecnie wielkie wyzwania związane z sytuacją epidemiologiczną i demograficzną. Prognozy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują na podwojenie liczby nowych zachorowań na nowotwory w ciągu najbliższych 15-20 lat. Rak staje się głównym zabójcą ludzi w XXI wieku. W Karcie Paryskiej przede wszystkim apeluje się o zapewnienie równego dostępu obywateli wszystkich krajów świata do nowoczesnych kompleksowych świadczeń diagnostyczno-leczniczo-rehabilitacyjnych z zakresu onkologii, zgodnie z postępem wiedzy medycznej w oparciu o sprawnie funkcjonującą, wielodyscyplinarną sieć specjalistycznych ośrodków onkologicznych. Na realizację powyższych celów, w tym na szeroko pojętą prewencję i profilaktykę nowotworową niezbędne jest zagwarantowanie przez Państwo odpowiednich środków finansowych. Od tego przede wszystkim zależy uzyskanie zmniejszenia liczby zachorowań i znaczącej poprawy wyników leczenia chorych na nowotwory w Polsce.

Z wielką nadzieją oczekujemy na efektywną realizację następnego Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych w latach 2016-2024, ale jednocześnie przypominamy, że stanowi on jedynie część całościowej Strategii Walki z Rakiem w Polsce (Cancer Plan) przygotowanej w 2015 r. przez środowisko onkologów i przekazanej do dyspozycji Ministerstwa Zdrowia.

Zapraszamy do korzystania z bezpłatnej infolinii POU, czynnej od poniedziałku do czwartku w godz.  16:00  do  19:00. Tel.: 800 493 494. Przy telefonie dyżurują eksperci PUO – lekarze onkolodzy z wieloletnim doświadczeniem, pracownicy Centrum Onkologii-Instytutu w Warszawie.

Dr n. med. Janusz Meder – Prezes Polskiej Unii Onkologii


zrzut-ekranu-2017-03-07-o-20-16-29Portal onkologiczny zwrotnikraka.pl już od  trzech lat organizuje plebiscyt Onkologiczna Top Dziesiątka, w ramach którego nasza redakcja wyróżnia najciekawsze projekty i inicjatywy mijającego roku. Chciałbym wspomnieć o kilku inwestycjach, które – mam nadzieję – wpłyną na realną poprawę sytuacji Pacjentów. W warszawskim Szpitalu Bródnowskim otwarto Interwencyjne Centrum Neuroterapii (ICN), którego inicjatorem jest prof. Mirosław Ząbek. To jeden z najnowocześniejszych ośrodków tego typu w Europie, gdzie przeprowadza się wyjątkowo precyzyjne operacje mózgu i stosuje innowacyjne leczenie guzów. Warto wspomnieć też o Europejskim Centrum Zdrowia w Otwocku – pierwszym ośrodku w Polsce, które posiada urządzenie do wykonywania krioablacji guzów nowotworowych.

Rok 2016 przyniósł również pozytywne decyzje Ministerstwa Zdrowia, które uruchomiło kilka ważnych programów lekowych. Pacjenci z zaawansowanym czerniakiem, rakiem jajnika, piersi, nerki, czy niedrobnokomórkowym rakiem płuca zyskali dostęp do innowacyjnych terapii onkologicznych. Postęp w onkologii opiera się jednak nie tylko na dostępie do nowych cząsteczek. Coraz lepiej znamy genetyczną i molekularną budowę komórki nowotworowej. Lekarze są w stanie dobrać indywidualną terapię, która w przypadku danego pacjenta będzie najbardziej skuteczna i bezpieczna. Wchodzimy w erę tzw. onkologii personalizowanej, która opiera się na optymalizacji i indywidualizacji leczenia w oparciu o zdefiniowany cel molekularny.

W tym kontekście, ważnym wydarzeniem było grudniowe zarządzenie prezesa NFZ uwzględniające finansowanie diagnostyki genetycznej w chorobach onkologicznych i wprowadzenie odrębnej wyceny dla procedury badań molekularnych. Wnikliwa ocena genetyczna komórek nowotworu za pomocą specjalistycznych badań jest niezbędnym narzędziem do zaplanowania skutecznej terapii celowanej. Spodziewam się, że ta decyzja będzie motywować finansowo placówki do częstszego stosowania testów, co w dłuższej perspektywie ułatwi chorym dostęp do nowoczesnych badań genetycznych.

Jarosław Gośliński  – Redaktor naczelny portalu onkologicznego zwrotnikraka.pl


Ciąża jest specyficznym medycznie czasem w życiu kobiety. Objawy mogące świadczyć o rozwijającym się raku są składane na karb zmian fizjologicznych, wynikających z ciąży. Co roku u około 400 kobiet ciężarnych w Polsce diagnozowana jest choroba nowotworowa. Kobiety w takiej sytuacji często słyszą, że najpierw muszą usunąć ciążę, by rozpocząć leczenie. Jednak ponad dwudziestoletnie doświadczenie lekarzy współpracujących z Fundacją oraz doniesienia naukowe wskazują, że można leczyć się onkologicznie i urodzić zdrowe dziecko. Brak powszechnej wiedzy w środowisku medycznym połączony z brakiem informacji o wyspecjalizowanych placówkach stanowią wyzwanie, przed którym stoimy. Problemem jest również znikoma czujność onkologiczna. Dotyczy to zwłaszcza nowotworów piersi, których objawy najczęściej są mylone z fizjologicznymi procesami związanymi z ciążą. Tymczasem  zdarza się, że zignorowana w trakcie ciąży zmiana okazuje się nowotworem.

Już w 2016 r. podjęliśmy z prof. Mirosławem Wielgosiem i Polskim Towarzystwem Ginekologicznym prace nad dokumentem: „Standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet w ciąży chorych onkologicznie”, by przybliżyć lekarzom wiedzę na temat prowadzenia ciąży z równoległym leczeniem onkologicznym, wskazać wyspecjalizowane ośrodki oraz zwrócić uwagę na uśpioną, w przypadku ciężarnych, czujność onkologiczną. W 2017 r. planujemy włączyć do standardu wizyty ginekologicznej aspekt profilaktyki onkologicznej, w postaci promocji obowiązkowego badania cytologicznego oraz wprowadzenia USG piersi.

Prowadzony przez Fundację Rak’n’Roll program opieki dla kobiet w ciąży chorych na raka: „Boskie Matki” powstał, by dać kobiecie w takiej sytuacji najlepszą dostępną opiekę i umożliwić podjęcie ważnej dla niej decyzji. Od 2015 r. objęliśmy opieką 60 kobiet i powitaliśmy na świecie 49 boskich dzieci. Na pozostałe czekamy. Podopieczne Fundacji otrzymują pomoc onkologiczną, ginekologiczno-położniczą, psychologiczną, dietetyczną, rehabilitacyjną i urodową.

Marta Ozimek-Kędzior  – Członek Zarządu Fundacji Rak’n’Roll