Świat dziecka

Dorastające dziecko

Rozmowa z Edytą Chmiel-Opalińska Psycholog, Gabinet Psychologiczny Denuo.

Jak wspierać dziecko w okresie dorastania?

Adolescencja opisywana przez psychologa G. Stanleya Halla jako „okres burzy i naporu” to faza przejściowa pomiędzy dzieciństwem i dorosłością. Rodzice powinni  pamiętać, że w tym okresie będą mieli do czynienia po trochę z dzieckiem, a po trochę z młodym dorosłym. Młodzi mogą być raz to w fantastycznym nastroju, a chwilę później diametralnie się zmienić. Musimy mieć świadomość zmian, jakie zachodzą w ciele i psychice nastolatka. Może zdarzyć się, że nie zabraknie konfliktów i stresów, a nastolatki będą starać się o większą niezależność. Obserwujmy pociechy, bywa że w tym okresie eksperymentują z potencjalnie szkodliwymi dla zdrowia doświadczeniami. Mogą również poświęcać mniej czasu najbliższej rodzinie, na rzecz rówieśników. Dorastanie to czas kiedy tworzą się przyjaźnie i pierwsze pary.

Okażmy zrozuEdyta Chmiel-Opalińskamienie, cierpliwość i wsparcie, nie bójmy się mówić o tęsknocie za rozmowami i wspólnie spędzanym czasem. Otaczajmy dziecko miłością i dbajmy o  atmosferę bezpieczeństwa, tak by młody człowiek nie obawiał się poruszenia z nami nawet najtrudniejszych tematów. Opiekunom nastolatków nie powinno zabraknąć asertywności, wciąż nie zmieniają się bowiem obowiązki i zasady życia w domu.

Unikajmy osądzania, krytyki, uczmy młodych poszukiwania rozwiązań i realizowania postawionych sobie celów. Pokazujmy, że z popełnionych błędów także płynie nauka. Pozwólmy zrozumieć na czym polega odpowiedzialność za własne postępowanie. Rodzic towarzyszy dziecku w drodze ku dorosłości, lecz ważne by nie przejmował za niego odpowiedzialności. Zapewniajmy dzieci, że zawsze będziemy służyć pomocą, nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Pamiętajmy, że wraz z rozwojem naszych dzieci i my się rozwijamy, a więc nasze podejście także powinno się zmieniać. Dorastanie to także czas intensywnego rozwoju intelektualnego i poszerzania zainteresowań. Stwórzmy dziecku warunki do samorealizacji. Doceniajmy młodych na przykład dobrym słowem.

W jakich sytuacjach warto sięgnąć po pomoc psychologa i jakie korzyści może mieć takie wsparcie?

W życiu każdego człowieka mogą przyjść chwile, kiedy mamy trudność z radzeniem sobie, kiedy coś nas przerasta, a nam brak zasobów, by poukładać sobie świat tak jak dawniej. Wsparcia lub pomocy mogą szukać osoby w związku ze zmianą sytuacji życiowej, trudnościami w relacjach rodzinnych, partnerskich, zawodowych czy społecznych, poszukujący pomocy w radzeniu sobie z emocjami lub stresem, z dolegliwościami fizycznymi nie mającymi podłoża medycznego, cierpiący na zaburzenia natury psychicznej, nastawieni na rozwój osobisty i wszyscy ci, którzy czują, że wsparcia potrzebują. Wizyta u psychologa  nie jest niczym wstydliwym.

Zdarza się, że trudno nam rozsądzić czy wciąż możemy czy już powinniśmy skorzystać z pomocy. Czasami nasz osąd jest nieobiektywny, a wtedy najbliższe otoczenie wysyła sygnały, o konieczności skorzystania z psychologicznego wsparcia. W takich sytuacjach polecam, aby skontaktować się ze specjalistą i umówić na konsultację. Nic nie zastąpią bezpośredniego kontaktu z psychologiem czy terapeutą. Obecnie oferta gabinetów psychologicznych jest bardzo obszerna. Znajdziemy w niej pomoc indywidualną i grupową, spotkania dla par, rodzin, dzieci, warsztaty rozwojowe i różnego rodzaju treningi. Rozwój osobisty i dążenie do zmiany zawsze przynosi nam nową wiedzę o nas samych. Warto dać sobie szansę na otwarcie drzwi, które dzisiaj są zamknięte.

Trudna sztuka komunikacji, jakie proste rady poleciła by Pani Psycholog rodzicom dorastających dzieci?

Porozumiewanie się powinno nieść za sobą zgodność komunikatów werbalnych i tych niewerbalnych. Istotną kwestią jest otwartość i szczere zaangażowanie w rozmowę. Poćwiczmy zadawanie pytań otwartych, wykażmy się cierpliwością i rzeczywistą chęcią poznania poglądów naszego dziecka. Mówmy o swoich uczuciach, dajmy dziecku szansę na wyrażenie własnych. Szanujmy się wzajemnie. Używanie wyrażeń obraźliwych, naruszających godność dziecka nie prowadzi do prawidłowego procesy komunikacji.Zadbajmy o to by informacja była przez naszego rozmówcę zrozumiana, upewnijmy się czy dziecko dobrze wie co mieliśmy na myśli. Unikniemy dzięki temu jednego z podstawowych błędów, czyli różnicy w interpretacji.

Podejmując rozmowę o rzeczach ważnych postarajmy się, aby nic nie zakłócało jej przebiegu. Wykonując również inne czynności w trakcie rozmowy, trudno oprzeć się wrażeniu, że nie poświęcamy się całkowicie osobie, z którą rozmawiamy. Umiejętność słuchania jest równie ważna jak budowanie komunikatów bez barier. Wystrzegajmy się osądzania i krytykowania.

Efektywnej komunikacji można się nauczyć, jest to proces, nie wystarczy jedynie przeczytanie krótkich podpowiedzi. Współcześnie większość szkół dysponuje wsparciem specjalistów, takich jak psycholog czy pedagog. Zdarza się, że te szkoły i inne placówki, zainteresowane rozwijaniem umiejętności społecznych organizują „komunikacyjne” warsztaty i treningi. Warto się nimi zainteresować.

Pamiętajmy że nic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu ze specjalistą!