Pokonać raka, Uncategorized

Współczesne trendy w onkologii

Walka z chorobami nowotworowymi stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesności, zarówno dla społeczeństwa w Polsce, jak i na całym świecie. Stale obserwujemy wzrost ryzyka zachorowalności, a w perspektywie kilkunastu lat, nowotwory staną się najczęstszą przyczyną zgonów w naszym kraju. Należy podjąć pilne działania, które doprowadzą do poprawy sytuacji pacjentów onkologicznych w Polsce.

zrzut-ekranu-2017-02-23-o-10-20-19Dlaczego obserwujemy wzrost ryzyka zachorowalności na nowotwory?

Jest to trend ogólnoświatowy, który dotyczy również naszego kraju. Szacuje się, że w ubiegłym roku na nowotwory złośliwe zachorowało w Polsce około 160 tysięcy osób, a w 2025 roku liczba ta wyniesie około 185 tysięcy. Należy zwrócić uwagę na fakt, że żyjemy coraz dłużej, wpływ niekorzystnych czynników kumuluje się, a układ immunologiczny wraz z wiekiem traci swoją sprawność. W perspektywie kilkunastu lat nowotwory staną się najczęstszą przyczyną zgonów w naszym kraju.

Jakie są współczesne trendy w onkologii?

Współczesne leczenie onkologiczne to leczenie skojarzone. Skojarzeniu podlegają nie tyko trzy podstawowe metody: chirurgia, radioterapia i chemioterapia, ale również leczenie odtwórczo-rekonstrukcyjne będące elementem kompleksowej terapii onkologicznej, a w zakresie farmakoterapii – leczenie ukierunkowane molekularnie. Swoistym „przebojem” ostatnich lat w zakresie farmakoterapii jest immunoterapia nowotworów. Polega ona na aktywacji układu odpornościowego i uruchomieniu naturalnych mechanizmów obronności przeciwnowotworowej. Ogromną zaletą immunoterapii jest względnie mała toksyczność w porównaniu z tradycyjną chemioterapią. Kolejnym trendem rozwoju onkologii jest terapia personalizowana, „szyta na miarę”. Istotą tej strategii jest podanie odpowiedniego leku, w odpowiednim czasie i w odpowiedniej dawce.

Jaka jest rola leczenia osłaniającego i żywieniowego w onkologii?

Często podczas chemioterapii czy radioterapii nowotworów dochodzi do powikłań, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych i metabolicznych, a także utrudniać, a czasem uniemożliwiać zasadnicze leczenie przeciwnowotworowe. Szereg cytostatyków ma działanie prowokujące nudności i wymioty. W Polsce, od stycznia bieżącego roku w wykazach refundacyjnych znajdują się wszystkie terapie rekomendowane przez międzynarodowe towarzystwa. Niedożywienie stwierdza się nawet u 80% chorych przyjmowanych do oddziałów onkologicznych. Z tego powodu niezwykle ważne jest, by wszyscy pacjenci, którzy należą do grupy chorych o dużym ryzyku żywieniowym, otrzymali leczenie najszybciej jak to możliwe, jednakże przy uwzględnieniu ich ustabilizowanego stanu metabolicznego.

Co możemy zrobić, aby poprawić sytuację pacjentów onkologicznych w Polsce?

Podstawą sukcesu w skutecznej walce z rakiem jest kompleksowe i skoordynowane podejście do problemu. Programem „pakietu onkologicznego” powinna zostać objęta jak największa grupa chorych, wówczas proces diagnostyki nowotworów będzie przebiegał szybciej i skuteczniej. Należy nieustannie dążyć do jak najszybszego i możliwie pełnego wprowadzania do zakresu świadczeń gwarantowanych i refundowanych przez płatnika innowacyjnych terapii onkologicznych. Procedura ta winna być oparta na przejrzystych zasadach farmakoekonomii. Zrealizowanie tych celów wymaga istotnego zwiększenia środków finansowych przeznaczanych na opiekę zdrowotną, stworzenia racjonalnego systemu funkcjonowania opieki onkologicznej, ale też dobrej woli realizatorów tej ważnej misji społecznej.


zrzut-ekranu-2017-02-24-o-12-25-33W jakim stanie jest polska onkologia?

Musimy pamiętać, że współczesna onkologia to nie tylko innowacyjne leki, ale zintegrowany, całościowy system terapii i opieki nad pacjentami dotkniętymi chorobą nowotworową i ich bliskimi. Systemowe podejście do zwalczania chorób nowotworowych zaczyna się na poziomie profilaktyki. Jak wynika z badań – 1 złotówka zainwestowana w działania profilaktyczne to 3 złote zaoszczędzone na leczeniu naprawczym. Z punktu widzenia działań profilaktycznych rok 2016 dla onkologii jest straconym czasem. Nie został bowiem efektywnie wdrożony Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych. O tym, że wcześnie postawiona diagnoza ma kluczowe znaczenie w leczeniu chorób nowotworowych nie trzeba nikogo przekonywać. Wąskim gardłem naszej diagnostyki onkologicznej jest brak patomorfologów. A to przecież wyniki ich pracy są rozstrzygające dla postawienia diagnozy nowotworu. Bez wątpienia jakość polskiej onkologii ma szansę poprawić wprowadzenie refundacji diagnostyki w leczeniu celowanym pacjentów z nowotworami.

Czy poprzedni rok przyniósł korzystne zmiany dla pacjentów onkologicznych?

Rok 2016 przyniósł znaczą poprawę w dostępie do innowacyjnych terapii. Na listę leków refundowanych znalazły się długo oczekiwane przez pacjentów terapie stosowane w raku piersi, jajnika, płuca, czerniaka, trzustki czy mielofibrozy.

Jakie są potrzeby pacjentów onkologicznych w 2017 roku?

Na pilne rozwiązanie swoich problemów czekają „pacjenci wykluczeni” – nie kwalifikujący się do programów lekowych z powodu np. wieku czy wcześniejszego leczenia. Nadzieją dla wielu pacjentów onkologicznych na skorzystanie z innowacyjnych terapii jest zapowiedziane w projekcie nowelizacji ustawy refundacyjnej wprowadzenie mechanizmu compassionnate use  – czyli wczesnego dostępu do terapii jeszcze nie zarejestrowanych, które przeszły z powodzeniem badania kliniczne. Oczywiście lista potrzeb pacjentów onkologicznych mogłaby być jeszcze dłuższa np. nie wprowadzenie ośrodków kompleksowych leczenia raka piersi, czy wspomnianych wyżej terapii onkologicznych (rak jelita grubego i in.). Jednak nie chcemy zajmować roszczeniowego stanowiska. Zdajemy sobie sprawę, że w takiej rzeczywistości społecznej, politycznej i gospodarczej, w jakiej żyjemy w naszym kraju, w którym tylko 4,5% środków z budżetu jest przeznaczonych na ochronę zdrowia, zamiast uznawanych za bezpieczne min. 6%, niewiele więcej da się zrobić. Nie domagamy się leczenia na poziomie najwyżej rozwiniętych krajów europejskich, ale chcielibyśmy znaleźć się w środku tej listy, tak jak przystało na obywateli 5 gospodarki europejskiej. Wiemy też, że nie tylko środki finansowe, ale i sposób organizacji, zarządzania i tworzenia prawa decydują o jakości opieki zdrowotnej. Dlatego chcielibyśmy w większym stopniu, na partnerskich zasadach, włączyć się w proces współtworzenia ochrony zdrowia. W Polsce służy temu między innymi projekt „Obywatele dla Zdrowia”, z realizacją którego wiążemy ogromne nadzieje.