Zdrowie rodziny, Zdrowy oddech

Bezpieczne środowisko dla alergików

Zmiany cywilizacyjne mają bardzo duży wpływ na wzrost liczby osób ciepiących na różnego rodzaju alergie. Są jednak metody dzięki, którym jesteśmy w stanie poprawić komfort życia alergików, a także zadbać o jakość powietrza dla nas wszystkich.

zrzut-ekranu-2016-11-16-o-10-52-14Panie Profesorze, czym jest alergia i dlaczego jest często określana chorobą cywilizacyjną?

W dobie szybko rozwijającej się cywilizacji zauważamy od dłuższego czasu wzrost liczby osób cierpiących na różnego rodzaju alergie. Potwierdzają to liczne badania epidemiologiczne prowadzone w różnych regionach świata. Szacuje się, że 150 milionów Europejczyków cierpi na przewlekłe choroby alergiczne z czego znaczna część choruje na astmę i alergiczny nieżyt nosa. Według prognoz EAACI i WHO w roku 2025 ponad 50% mieszkańców naszego kontynentu będzie cierpieć na przynajmniej jeden typ alergii. Niepokój zwłaszcza wywołują dane dotyczące wzrastającej częstości występowania chorób związanych z nadwrażliwością alergiczną na pokarm. Liczba chorych wykazujących objawy alergii na pokarmy w Europie wg danych Europejskiej Akademii Alergologii Immunologii Klinicznej w ciągu ostatnich 10 lat zwiększyła się dwukrotnie. Te dane skłaniają nas do refleksji nad przyczynami tych niepokojących zjawisk. Z całą pewnością, poza czynnikami genetycznymi, zanieczyszczenia naszego naturalnego środowiska, urbanizacja, stosowane leki i tzw. styl życia jakiemu podlegamy ma niewątpliwy wpływ na skalę epidemii chorób alergicznych jaki obserwujemy w ostatnich latach.

Jakie są najpopularniejsze alergeny dotykające nasze społeczeństwo?

Czynniki wywołujące reakcje alergiczne mogą być bardzo różne. Do najczęstszych alergenów powietrznopochodnych należą roztocza kurzu domowego, pyłki roślin, grzyby. Alergenami mogą być różne składniki pokarmowe, czy to pochodzenia zwierzęcego, czy roślinnego. Jednym z największych problemów z jakim ma do czynienia współczesna alergologia to tzw. alergeny ukryte. Alergen ukryty to alergen znajdujący się w potrawie, w której składzie zwykle się go nie spodziewamy, np. kazeina wykorzystywana jako emulgator tłuszczu w wytwarzaniu wędlin.

Czy jesienią i zimą alergicy mogą wreszcie odetchnąć?

W przypadku osób z nadwrażliwością na alergeny powietrznopochodne pochodzenia roślinnego z całą pewnością tak. Objawy zwłaszcza sezonowego alergicznego nieżytu nosa w okresach zimowych ulegają minimalizacji. Nie ma to jednak znaczenia dla większości chorych z alergią pokarmową, u osób uczulonych na roztocza kurzu domowego, gdzie na przykład objawy astmy alergicznej mogą ulec w tych okresach zaostrzeniu.

W jaki sposób możemy stworzyć bezpieczne środowisko dla alergików w naszych domach?

Należy pamiętać, że do czynników sprzyjających gromadzeniu chorobotwórczych alergenów w naszych domach, zwłaszcza roztoczy, czy alergenów pochodzenia zwierzęcego należy szczelność naszych mieszkań, wilgotność. Stąd zwracamy uwagę naszym chorym, aby wietrzyć mieszkania, nasze sypialnie, dbać o czystość pomieszczeń, w których przebywamy na co dzień. Unikamy dywanów, ciężkich zasłon, w których gromadzą się roztocza kurzu domowego. Z kolei w przypadku osób z nadwrażliwością na alergeny pochodzenia roślinnego w okresie pylenia roślin uczulających staramy się zapewnić, aby mieszkanie było izolowane od bezpośredniego kontaktu z otoczeniem, w którym, w tym okresie występuje duże nagromadzenie pyłków traw, drzew, czy chwastów. W każdym przypadku, w zależności od rodzaju choroby alergicznej i typu uczulenia zalecenia są formułowane przez nas indywidualnie.

Jak wygląda właściwa diagnostyka? Czy są nowoczesne metody w tym zakresie?

Diagnostyka chorób alergicznych polega przede wszystkim na dobrze zebranym wywiadzie, ale także na standardowo wykonywanych testach skórnych, badaniach immunologicznych, testach czynnościowych układu oddechowego, w przypadku alergii pokarmowych na testach prowokacyjnych, dietach eliminacyjnych itd. W ostatnim czasie, w przypadkach zwłaszcza trudnych, skomplikowanych, tam gdzie istnieje problem ze wskazaniem czynnika uczulającego wykonuje się bardzo specjalistyczne badania laboratoryjne, w tym testy molekularne. Od niedawna w Polsce, w ośrodku, który reprezentuje wykonujemy m.in. tego typu diagnostykę opartą na molekularnej ocenie komponentowej, która w wielu przypadkach pozwala na ustalenie właściwego rozpoznania.

Prof. dr hab. med. Zbigniew Bartuzi – Prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, Kierownik Katedry i Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.