Zdrowy oddech

Efektywne leczenie POChP

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest jedną z nieuleczalnych, ciężkich chorób, których częstość występowania na świecie wyraźnie wzrasta. Prowadzi do inwalidztwa oddechowego, czasem do śmierci. Dzięki wczesnej diagnostyce i wdrożeniu leczenia można jednak poprawić jakość życia pacjentów.

zrzut-ekranu-2016-11-16-o-10-52-02Panie Profesorze, 16 listopada odchodzimy Światowy Dzień POChP. Dlaczego jest to tak ważny społecznie problem?

Należy zwrócić uwagę na fakt, że POChP jest przewlekłą chorobą niezakaźną układu oddechowego, którą trzeba regularnie leczyć od chwili jej rozpoznania przez całe życie. W celu rozpoznania choroby konieczne jest wykonanie badania pojemności płuc czyli spirometrii, za pomocą której ustala się czy doszło do trwałego zwężenia oskrzeli z powodu POChP. Istotne jest zwiększenie świadomości społeczeństwa na ten temat.

Jakie są czynniki powstania choroby?

Dwoma najistotniejszymi czynnikami są zarówno nałóg palenia papierosów jak i zanieczyszczenia środowiska a szczególnie powietrza, którym oddychamy. Czynniki te skutkują pojawieniem się stanu zapalnego w oskrzelach i w konsekwencji POChP. Pamiętajmy, że główne objawy, to początkowo kaszel przeważnie poranny z wykrztuszaniem plwociny, a z chwilą znacznego zmniejszenia się pojemności płuc, pojawia się najbardziej dokuczliwy objaw choroby jakim jest duszność. Niestety problem w POChP polega na tym, że duszność, która zmusza chorego do poszukiwania pomocy lekarskiej pojawia się relatywnie późno w przebiegu choroby, kiedy 40% – 50% pojemności płuc zostało bezpowrotnie utracone. Ponieważ płuca w żaden sposób nie dadzą się odbudować tak ważne jest, aby jak najwcześniej chorobę rozpoznać i dać choremu szansę na odpowiednio wczesne wdrożenie leczenia. Należy również podkreślić, że obecność typowych objawów powinna motywować nie tylko potencjalnego chorego, ale też lekarza do wykonania spirometrii u każdej osoby, która kaszle, wykrztusza i ma zadyszkę po lub w czasie wysiłku. Następną istotną sprawą jest przekonanie chorego do regularnego stosowania leków rozszerzających oskrzela. Nie przyjmuje się ich w zbyt prosty sposób, gdyż są to leki w postaci aerozolu lub proszku do inhalacji. Niezbędne jest zatem nauczenie chorego obsługi inhalatora, z którego lek jest uwalniany oraz poprawnej techniki inhalacji.

Jakie są standardy leczenia POChP w Polsce?

Standardy leczenia są opisane przez tzw. zalecenia, które opracowało Polskie Towarzystwo Chorób Płuc. Są one bardzo zbieżne ze standardami, które są publikowane na świecie. Zalecenia te mówią, że podstawą leczenia POChP są długo działające leki rozszerzające oskrzela stosowane w inhalacji. Są dwie grupy leków rozszerzających oskrzela. Jedne to tak zwane leki cholinolityczne, które blokują receptory muskarynowe. Druga grupa leków to leki beta2-agonistyczne, które pobudzają receptory beta2-adrenergiczne. Oba typy receptorów zlokalizowane są w oskrzelach przez co łączące się z nimi leki powodują rozkurcz oskrzeli. Cholinolityki i beta2-agoniści to dwie podstawowe grupy leków, które powinny być stosowane w każdym stopniu zaawansowania choroby.

Jak wygląda dostęp polskich pacjentów do innowacyjnego leczenia POChP?

Dostęp do leków stosowanych w leczeniu POChP jest stosunkowo dobry. Leki, które są dostępne na rynku z refundacją mogą zapewnić w miarę dobre leczenie. Zawsze jednak możemy oczekiwać terapii, które oferują kolejny skok jakościowy w leczeniu POChP. Niektóre z tych najnowszych preparatów są już w Polsce zarejestrowane, niestety nie są jeszcze refundowane, a przez to są niedostępne dla przeciętnego chorego na POChP, najczęściej emeryta lub rencisty. Taką terapią, którą może trudno nazwać przełomową, ponieważ nadal wykorzystuje dwa znane od dawna mechanizmy rozszerzania oskrzeli, ale na pewno terapią nowoczesną jest tzw. terapia skojarzona oparta na dwóch ultra długo działających lekach rozszerzających oskrzela inhalowanych z jednego inhalatora. Umieszczenie dwóch leków o 24h czasie działania w jednym inhalatorze pozwala na to, aby chory tylko raz na dobę wykonywał inhalacje z jednego dozownika, co w znakomity sposób ułatwia choremu poprawne stosowanie leków wziewnych. Należy wziąć pod uwagę, że chorzy na POChP w większości są osobami w wieku podeszłym i mniej sprawnymi. Stąd im prostszy schemat stosowania leków (raz na dobę) i łatwiejsza technika inhalowania leków tym większe prawdopodobieństwo efektywnego leczenia POChP. Inny lek innowacyjny poza ultra długo działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela to lek o działaniu przeciwzapalnym, który nie jest steroidem. Jest to tzw. inhibitor fosfodiesterazy 4, który w pewnej grupie chorych wydaje się bardzo skuteczny i potrzebny, ale także nie jest jeszcze w Polsce refundowany.

Prof. dr hab. med. Paweł Śliwiński  – Prezes-elekt Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, Kierownik II Kliniki Chorób Płuc Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

740-x-278-banner