Zdrowy oddech

Innowacyjne leczenie POChP

Od co najmniej 3 lat dysponujemy możliwością stosowania dwóch różnych leków rozszerzających oskrzela, z dwóch innych klas umieszczonych w jednym inhalatorze. Dzięki temu, chory ma możliwość bardzo skutecznego leczenia i kontrolowania objawów choroby poprzez wykonanie inhalacji tylko raz na dobę.

 

 

Czy skala problemu POChP w Polsce narasta? Jak wyglądają statystyki osób cierpiących na tę chorobę?

Szczegółowe badania epidemiologiczne nie zostały dotychczas przeprowadzone w Polsce. Na podstawie tzw. częściowych badań epidemiologicznych szacuje się, że w populacji powyżej 40. roku życia choruje na POChP około 9% osób, co daje liczbę około 2 mln chorych w Polsce. Ponieważ jest to orientacyjna liczba, trudno jednoznacznie powiedzieć, czy skala problemu narasta czy też nie.

Ważnym elementem w epidemiologii choroby jest czynnik demograficzny. POChP jest chorobą osób w wieku podeszłym. Jak wiadomo populacja ludzi starszych w Polsce dynamicznie zwiększa się. Stąd biorąc pod uwagę ten czynnik, liczba osób chorujących na POChP powinna zwiększać się w najbliższych latach.

 

Jakie są objawy choroby i co czuje chory na POChP?

Są trzy fundamentalne chociaż niespecyficzne objawy choroby. Pierwszym jest kaszel przewlekły, czyli trwający powyżej 8 tygodni (bardziej intensywnie pojawia się zwykle rano po przebudzeniu). Drugim charakterystycznym objawem jest skąpe wykrztuszanie. Zdarza się również po przebudzeniu chorego w momencie, kiedy podejmuje on pierwsze aktywności życia dziennego. Kolejnym objawem, który pojawia się dość późno w przebiegu choroby, ale jest on najbardziej dokuczliwy, to duszność. Jest ona wynikiem postępującego zwężania się oskrzeli i niszczenia miąższu płucnego, czyli jest konsekwencją pojawiania się cech przewlekłego zapalania oskrzeli i rozedmy płuc. Należy wspomnieć, że to właśnie poczucie duszności najmocniej dokucza choremu i jest to najbardziej uciążliwy objaw choroby.

 

Czy do postawienia diagnozy konieczne jest badanie spirometryczne? Jakie osoby powinny wykonać takie badanie?

Ustalając rozpoznanie POChP trzeba wykazać, że dana osoba prezentuje cechy tzw. utrwalonej obturacji, czyli zwężenia oskrzeli, które nie normalizuje się nawet po podaniu leków rozszerzających oskrzela. Zatem jeśli po podaniu takiego leku, nadal w badaniu spirometrycznym obecne są cechy zwężenia dolnych dróg oddechowych, to dopiero wówczas możemy rozpoznać POChP. Bez wyniku badania spirometrycznego, nie można w sposób pewny i wiarygodny postawić rozpoznania tej choroby.

W ogromnej większości choroba dotyczy osób w wieku powyżej 50. roku życia, ponieważ jest ona przeważnie konsekwencją wieloletniego palenia papierosów albo narażenia na wdychanie zanieczyszczonego powietrza. Stąd w różnych badaniach przesiewowych, grupą docelową w danej populacji, w której wykonując spirometrię poszukuje się występowania choroby, są osoby powyżej 40. roku życia, które palą lub wypalały codziennie paczkę papierosów przez 10 lat.

 

Jakie są skutki POChP?

Istotnym skutkiem choroby jest postępujące zmniejszanie się tolerancji wysiłku, które prowadzi do ograniczenia aktywności chorego. Najpierw aktywności zawodowych, społecznych, a w końcu i codziennego życia. Warto podkreślić destrukcyjny wpływ choroby nie tylko na stan somatyczny, ale też na stan psychiczny chorego. Jeżeli POChP dojdzie do takiego punktu, że choremu z powodu nietolerancji wysiłku i lęku przed dusznością, trudno jest opuścić własne mieszkanie, to staje się ono niemal więzieniem dla takiej osoby. W takim stanie izolacji nietrudno o pojawienie się depresji. Szereg badań pokazuje, że nawet do 40% chorych na POChP, w ciężkim okresie choroby może cierpieć na depresję.

Istotnym skutkiem choroby jest również jej wpływ na obciążenia dla systemu ochrony zdrowia i ogólnie budżetu państwa. Konsekwencją przedwczesnego wykluczenia danej osoby z życia zawodowego, jest z jednej strony jej bezproduktywność, a z drugiej przejście na rentę lub wcześniejszą emeryturę i pobieranie odpowiednich świadczeń z tego tytułu. Do tego dochodzą wysokie koszty wieloletniego leczenia. Stąd obciążenia dla budżetu państwa z powodu POChP są ogromne, choć niektórzy wyliczają, że ciągle niższe niż przychody z tytułu akcyzy za papierosy.

 

Na czym polega leczenie POChP? Czy polscy pacjenci mają dostęp do wszystkich nowoczesnych terapii?

Podstawą leczenia POChP są leki rozszerzające oskrzela, powodujące poprawę pojemności płuc. Jeśli zwiększymy drożność oskrzeli chory odczuwa mniejszą duszność, poprawia się jego tolerancja wysiłku, a co za tym idzie zwiększa się jego samodzielność w życiu codziennym. Należy podkreślić, że wszystkie leki z tej grupy, również te najnowocześniejsze, są w Polsce refundowane, choć w różnym stopniu.

Warto zaznaczyć, że ok. 3 lata temu zaproponowano nową strategię leczenia rozszerzającego oskrzela u chorych na POChP, za pomocą dwóch tzw. ultra-długodziałających leków rozszerzających oskrzela, umieszczonych w jednym inhalatorze. Wyróżniamy dwie klasy leków rozszerzających oskrzela. Leki β2-agonistyczne i leki cholinolityczne. W każdej z tych klas leków istnieją jeszcze podgrupy. Wśród β2-agonistów są leki, które działają rozszerzająco na oskrzela przez 6h, 12h i 24h. W związku z tym te pierwsze podajemy cztery razy na dobę (co 6 godzin), drugie dwa razy na dobę (co 12 godzin), a ta ostatnia wersja, najnowocześniejsza jest podawana raz na dobę (leki ultra-długodziałające). To samo dotyczy leków cholinolitycznych – są leki, które działają 6h, 12h i 24h.

Od co najmniej 3 lat dysponujemy możliwością stosowania dwóch różnych leków rozszerzających oskrzela, z dwóch różnych klas umieszczonych w jednym inhalatorze. Dzięki temu, chory ma możliwość bardzo skutecznego leczenia i kontrolowania objawów choroby, poprzez wykonanie inhalacji tylko raz na dobę. Jest to najnowsza strategia leczenia, która jest bardziej efektywna, w porównaniu ze stosowaniem starszych leków, podawanych dwa bądź cztery razy na dobę. Szczęśliwie nowoczesne leki rozszerzające oskrzela są refundowane w Polsce i w mojej opinii powinny być podstawą leczenia większości chorych na POChP.

 

Budowanie świadomości na temat zagrożeń, ryzyka i konsekwencji, jakie niosą ze sobą różne choroby jest niezwykle istotne w kontekście ich zapobiegania i leczenia. Dlaczego jest ono szczególnie ważne w odniesieniu do POChP?

Świadomość istnienia każdej choroby jest ważna. Podobnie jest w przypadku POChP. Kiedy dana osoba wie, że istnieją pewne czynniki ryzyka rozwoju tej choroby, to ma szansę unikać tych czynników (np. palenia papierosów). Nawet jeżeli czynniki ryzyka zostaną zignorowane, to nadal ważne jest, aby mieć świadomość możliwości pojawienia się choroby. Dalej znajomość jej objawów, zwłaszcza pierwszych, umożliwia odpowiednio wczesne zwrócenie się do lekarza z prośbą o pomoc (w przypadku POChP wykonanie spirometrii). Jeśli osoba z objawami choroby wykona taki krok w stosownym czasie, wówczas choroba może być wcześnie wykryta i odpowiednio szybko rozpoczęte jej leczenie. Wczesne i skuteczne leczenie POChP może uchronić wielu chorych, przed rozwojem jej ciężkiej postaci i wieloma powikłaniami choroby, w tym przewlekłej niewydolności oddychania.