Życie z cukrzycą

Optymalna insulinoterapia

Zrzut ekranu 2016-04-27 o 23.07.15W insulinoterapii mamy szeroki wachlarz możliwości, który pozwala dostosować terapię do indywidualnych potrzeb i możliwości każdego pacjenta. Dzięki prostym w obsłudze wstrzykiwaczom oraz nowoczesnym insulinom, pacjenci są w stanie samodzielnie zarządzać cukrzycą niezależnie od wieku.

Pani Profesor, jak współcześnie wygląda insulinoterapia? 

Współczesna insulinoterapia w cukrzycy typu 2 jest bardzo rozbudowaną formą terapii, gdyż mamy wiele preparatów, które możemy zastosować w różnych modelach leczenia, z użyciem wielu urządzeń do podawania insuliny oraz monitorowania glikemii. Dzięki temu  mamy znacznie większe możliwości indywidualizacji insulinoterapii u naszych pacjentów. W ten sposób dobieramy rodzaj terapii insuliną do potrzeb i możliwości pacjenta, tak żeby działać nie tylko skutecznie i bezpiecznie, ale również nie wpływać negatywnie na komfort życia pacjenta.

Jaka jest rola pacjenta w procesie leczenia?

Pacjent leczony insuliną wymaga, szczególnie na samym początku, uwagi zespołu terapeutycznego, który skutecznie przygotuje go do samodzielnego zarządzania cukrzycą. Lekarz i pielęgniarka wyjaśnią mu dokładnie, jak korzystać z insuliny  i nauczą obsługi wstrzykiwacza, który w dzisiejszych czasach jest bardzo prosty w obsłudze. W cukrzycy typu 2 nie jest łatwo zmotywować pacjenta do tego, co daje podstawę terapii, czyli do zmiany stylu życia. Dlatego już od rozpoznania cukrzycy powinniśmy wyjaśniać pacjentowi, że insulinoterapia jest kolejnym etapem leczenia, na który powinien być gotowy. W zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, jest podkreślone, że ten moment powinien być zsynchronizowany z wartością hemoglobiny glikowanej, ale też nieskutecznością działań podejmowanych w zakresie diety, aktywności fizycznej, regularności spożywania posiłków czy nieadekwatnego przyjmowania leków doustnych. Niezwykle ważne jest, żeby wybrać ten właściwy moment do leczenia insuliną, dlatego dzisiaj uznaje się, że lepiej jest rozpocząć insulinoterapię chwilę wcześniej niż zbyt późno, gdyż przedłużone w czasie odwlekanie leczenia insuliną przynosi negatywne efekty zdrowotne.

Jakie mamy możliwości leczenia?

Podejmując decyzje o przystąpieniu do insulinoterapii wskazane jest rozpoczęcie leczenia insuliną bazową. W założeniach najczęściej jest to insulina ludzka o przedłużonym działaniu, jednakże mamy dowody na to, że bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie analogu długodziałającego insuliny, który zmniejsza ryzyko nocnych hipoglikemii. W sytuacji kiedy rozpoczęcie leczenia insuliną było opóźnione i wymagana jest intensywniejsza terapia, to wtedy rozważamy rozpoczęcie terapii od gotowych mieszanek insulinowych albo od modelu, w którym do insuliny bazowej dodajemy insulinę przedposiłkową. W ostatnim czasie popularność zyskuje schemat baza-plus, gdzie dodaje się preparat szybkodziałający insuliny do głównego, największego posiłku. Ten schemat jest interwałem do pełnej terapii baza-bolus, gdzie używamy insuliny bazowej oraz podajemy bolus insuliny szybkodziałającej przed trzema głównymi posiłkami. Jest to tak zwana intensywna insulinoterapia, która realizowana może być przy użyciu wstrzykiwaczy typu pen lub osobistej pompy insulinowej.

Jak to wygląda w praktyce?

Patrząc poprzez praktykę kliniczną, to w warunkach wielkopolski, coraz więcej pacjentów z cukrzycą typu 2 jest leczona schematem baza-plus czy baza-bolus. Pamiętajmy, że w tej metodzie to pacjent decyduje o tym, kiedy chce spożyć posiłek i podejmuje decyzję o dawce, którą poda przed posiłkiem. Ilość insuliny uzależnia od poziomu glikemii, od ilości wymienników węglowodanowych, które spożyje oraz od poziomu aktywności fizycznej. Co ważne, zauważyliśmy również, że wiek wcale nie definiuje prostoty insulinoterapii. Znam wielu pacjentów w wieku podeszłym z cukrzycą typu 2, którzy doskonale sobie radzą z metodą intensywnej, czynnościowej insulinoterapii. Wielu z nich żyje bardzo aktywnie i dlatego chcą korzystać z modelu terapii, który ich nie ogranicza.

Co jest zatem najważniejsze w wyborze terapii?

W wyborze kierujemy się pryzmatem skuteczności i bezpieczeństwa, staramy się wybierać zawsze takie modele leczenia insuliną, szczególnie u osób po 65 roku życia i u pacjentów, u których mamy incydenty sercowo-naczyniowe, aby zminimalizować ryzyko hipoglikemii. Musimy też pamiętać, aby dawka insuliny nie była zbyt duża, w cukrzycy typu 2 powinna wynosić 0,3-0,7 jednostki na kilogram masy ciała. Zbyt duża dawka insuliny prowokuje efekt mitagenny i zwiększa ryzyko hipoglikemii. W cukrzycy typu 2 w zakresie insulinoterapii mamy szeroki wachlarz możliwości, który pozwala wpisać się w schemat indywidualizacji insulinoterapii. Sztuka polega na tym, aby dobrać i model i dawkę, która będzie najbardziej optymalną do potrzeb pacjenta.