Życie z cukrzycą

Wyzwania diabetologii w 2017 roku

Cukrzyca jest jednym z największych wyzwań dla naszego społeczeństwa i ma wpływ na codzienne życie wielu polskich rodzin. Kluczowe jest, aby o cukrzycy myśleć kompleksowo i stosować rozwiązania, w których dobro pacjentów będzie na pierwszym miejscu.

Jako Polskie Stowarzyszenia Diabetyków od lat apelowaliśmy o systemowe działania w zakresie leczenia zespołu stopy cukrzycowej. Stąd za sukces całego środowiska, zwłaszcza Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, uznajemy uruchomiony w zeszłym roku Program Wsparcia Ambulatoryjnego Leczenia Zespołu Stopy Cukrzycowej. Dzięki Programowi dofinansowane zostaną ośrodki specjalizujące się w leczeniu tego powikłania oraz powstaną nowe placówki. To duży krok, który mamy nadzieję przyczyni się do zmniejszenia przypadków amputacji kończyn z powodu cukrzycy.

Zrzut ekranu 2016-04-27 o 22.35.58Dzięki temu, że na listach darmowych leków dla seniorów znalazły się insuliny długodziałające, możemy mówić o poprawiającej się dostępności insulin nowej generacji dla pacjentów z cukrzycą. W tym zakresie jest jednak jeszcze sporo do zrobienia. Zależy nam na tym, aby nie było limitów w dostępie do insulin analogowych długodziałających dla osób z cukrzycą typu 2. Preparaty te nie są już dzisiaj żadnym novum, ale standardem w terapii osób z cukrzycą, w szczególności tych, które mają problem z nadmierną masą ciała i występuje u nich duże ryzyko hipoglikemii. Właśnie ta grupa polskich pacjentów ma ograniczony dostęp do tych insulin. Jednocześnie w kolejce do refundacji czekają zupełnie nowe insuliny, które nie mają swoich odpowiedników w preparatach refundowanych. Wiele dobrego słyszymy o insulinie degludec, która wydaje się być dobrym rozwiązaniem dla części pacjentów z cukrzycą, w tym dla osób starszych, u których insulinoterapia zawsze jest dużym wyzwaniem.

Niestety brakuje w Polsce refundacji leków inkretynowych oraz flozyn – są to tzw. inteligentne leki przeciwcukrzycowe, które działają tylko wtedy, kiedy jest taka potrzeba, czyli kiedy poziom cukru we krwi faktycznie wzrasta. W związku z tym nie niosą ze sobą ryzyka hipoglikemii i nie powodują przyrostu masy ciała. Obawa przed niedocukrzeniem oraz nadmierne tycie w wyniku stosowania niektórych tradycyjnych leków to główne problemy, z którymi borykają się pacjenci z cukrzycą typu 2. Są to też bariery, które powodują, że leczenie cukrzycy typu 2 często jest nieskuteczne.

Anna Śliwińska – Prezes Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków


Cukrzyca w ciągu najbliższych 10 lat stanie się jednym z największych problemów zdrowotnych w Polsce i na świecie. Pomimo tego faktu ta choroba nie została zaliczona do strategicznych priorytetów opieki zdrowotnej w ramach nowego Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020. Program ten wspomina o cukrzycy jedynie w kontekście zmian nawyków żywieniowych oraz znaczenia aktywności fizycznej. Jeżeli mamy myśleć o rozwiązaniu problemu cukrzycy na poważnie, to działania w ramach największego programu ochrony zdrowia w Polsce nie mogą być ograniczone wyłącznie do tych elementów. Rozwiązania, które powinny być zaimplementowane przez decydentów muszą być bardziej zdecydowane i podejmowane kompleksowo.

Zrzut ekranu 2016-04-27 o 22.35.47Środowisko organizacji skupione wokół Koalicji na Rzecz Walki z Cukrzycą od wielu lat apeluje o utworzenie systemowych rozwiązań leczenia i prewencji cukrzycy. Mamy nadzieję, że w najbliższym czasie decydenci jednak dostrzegą konieczność pochylenia się nad rekomendacjami opracowanymi przez środowisko diabetologiczne w dokumencie strategicznym „Cukrzyca 2025”. Na bazie takiej długofalowej strategii może zostać opracowana kompleksowa polityka i plan działania, która obejmie główne typy cukrzycy, cały proces działań prewencyjnych, od profilaktyki pierwotnej poprzez prewencję powikłań, leczenie i kompleksową opiekę. Przyjęcie i wdrożenie strategii, czy też długoletnich planów działania w ramach prewencji i leczenia cukrzycy w danym kraju bardzo dobrze pokazuje, czy podmioty odpowiedzialne za kształtowanie polityki zdrowotnej państwa traktują cukrzycę za poważny problem społeczny i zdrowotny oraz widzą potrzebę działania w ramach jej zapobiegania. Takie podejście pozwala doprowadzić do wypracowania i wprowadzenia skutecznych rozwiązań systemowych w zakresie monitorowania i finasowania leczenia cukrzycy i z pewnością przyniesie wymierne efekty działania w przyszłości.

Igor Grzesiak – Koalicja na Rzecz Walki z Cukrzycą, Członek Zarządu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej


Najważniejsze jest zapewnienie pacjentom regularnego wsparcia. Chory na cukrzycę powinien otrzymać należne mu świadczenia ze strony personelu medycznego, tak lekarzy, jak i pielęgniarek. Musimy pamiętać, że w opiece nad pacjentem nie pracujemy indywidualnie, ale zespołowo. Jako pielęgniarka muszę zauważyć, że w Polsce osoby z cukrzycą są poszkodowane nie tylko z powodu braku refundacji nowoczesnych leków, lecz również z powodu niedostępności edukacji diabetologicznej. W naszym kraju rola takiej edukacji jest zupełnie niedoceniania, inaczej niż w krajach europejskich (niekoniecznie tych najbogatszych), gdzie chorym oferuje się szerokie wsparcie edukacyjne. W poradniach i klinikach powinien być zatrudniany edukator ds. diabetologii (pielęgniarka, położna). Takie stanowiska już funkcjonują, ale niestety na chwilę obecną to jest kropla w morzu potrzeb.

Zrzut ekranu 2016-04-26 o 23.06.59Należałoby włączyć edukację do terapii cukrzycy, uczyć pacjentów odpowiednich zachowań. Lekarze, podobnie jak i pielęgniarki, dobrze wiedzą, że odpowiednie odżywianie i zmiana stylu życia mogą opóźnić leczenie insuliną. Podobnie z nowymi lekami: pacjentów trzeba starannie nauczyć ich stosowania, przekonać o znaczeniu systematyczności, pokazać korzyści zdrowotne płynące z uciążliwego czasem reżimu. Dostarczona chorym wiedza ma tworzyć mechanizmy przystosowawcze i motywacyjne, likwidować poczucie choroby, poprawiać jakość życia, zmniejszać stres wynikający z choroby.

Podobnie jak Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Polska Federacja Edukacji w Diabetologii we współpracy z konsultantami krajowymi w dziedzinach: pielęgniarstwa, pielęgniarstwa diabetologicznego i pielęgniarstwa epidemiologicznego od 2006 r. przygotowuje i publikuje zalecenia dla pielęgniarek i położnych dotyczące zasad postępowania w opiece nad osobą
z cukrzycą. Ucząc pacjenta postępowania według tych zaleceń, realizujemy najważniejszą wskazówkę terapii cukrzycy: uczymy go prawidłowej i skutecznej samoopieki.

Alicja Szewczyk – Przewodnicząca Polskiej Federacji Edukacji w Diabetologii


bez-tytulu
Dla małych pacjentów z cukrzycą typu 1 początek roku przyniósł kolejną odsłonę tematu refundacji CGM (ciągłego monitorowania glikemii). Refundacja wyczekiwana od lat miała stać się faktem już w styczniu. Niespodziewanie projekt rozporządzenia wycofano, by w marcu powrócił w niewiele zmienionym kształcie. W nowym rozporządzeniu Ministra Zdrowia o wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie, zaproponowano refundację zgodnie z rekomendacją Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji dla pacjentów do 18 roku życia z cukrzycą typu 1, leczonych pompą insulinową z nieświadomością hipoglikemii. Refundowane mają być: transmiter/nadajnik i sensor/elektroda. Wysokość refundacji to 1000 zł za transmiter (jeden na rok) przy odpłatności pacjenta 10% oraz 150 zł za sensor (cztery miesięcznie) przy odpłatności pacjenta 30%. Projekt został skierowany do konsultacji społecznych i jak się dowiadujemy w Ministerstwie, jest nadal procedowany. Z informacji, jakie posiada Federacja wynika, że do Ministerstwa wpłynęło wiele uwag dotyczących wdrażanego rozwiązania zarówno od organizacji pacjentów, jak i samych chorych. Należy jednak podkreślić, że planowana refundacja CGM, nawet tylko dla części pacjentów, to ważny i dobry krok w kierunku nowoczesnego leczenia i zwiększenia bezpieczeństwa chorych. Istotnym jest wdrożenie takich rozwiązań, by z ciągłego monitoringu glikemii mogła skorzystać jak największa grupa pacjentów, kwalifikująca się do refundacji, niezależnie od stosowanego systemu monitorowania glikemii.

Problemem, który wciąż pozostaje nierozwiązany jest refundacja pomp insulinowych dla pacjentów powyżej 26 roku życia. Młodzi dorośli, na początku swojej drogi zawodowej, kiedy często jeszcze ich dochody są niewystarczające, nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb, muszą sami kupować pompy. Dla wielu z nich to wydatek niemożliwy do poniesienia i muszą rezygnować z terapii pompowej. Dlatego w najbliższym okresie, zadaniem środowiska cukrzycowego powinno być przekonanie decydentów, że refundacja pomp dla dorosłych będzie korzystna dla zdrowia pacjentów i opłacalna dla budżetu państwa.

Monika Zamarlik – Prezes Federacji Diabetyków