Brzuch

Uchyłki Meckela

Uchyłki Meckela to wada rozwojowa, która dotyczy zaledwie kilku procent populacji. Większość pacjentów nawet nie wie, że ją ma. Z przygotowanego przez nas artykułu dowiesz się między innymi czym są oraz jakie są sposoby leczenia uchyłków Meckela.

Co to są uchyłki Meckela?

Uchyłki Meckela występują w układzie pokarmowym człowieka. Umiejscowione są w jelicie cienkim i stanowią pozostałość po przewodzie żółtkowo-jelitowym (nazywanym również pępkowo-jelitowym). Ta wrodzona wada jelita cienkiego według badań występuje o około 2-3% populacji. Tego typu uchyłki rozwijają się w okolicach 5-7 tygodnia życia płodowego, a ich rozmiary wynoszą od 0,5 do 13 cm. Mogą być one zbudowane z komórek:

  • jelitowych,
  • żołądka,
  • trzustki.

W przeciwieństwie do uchyłków jelita grubego, które są wynikiem nieprawidłowego odżywiania w postaci diety ubogoresztkowej, uchyłki Meckela to problem wrodzony, na który pacjent nie ma wpływu.

Przyczyny uchyłków Meckela

Na chwilę obecną dokładne przyczyny występowania uchyłków Meckela u ludzi nie są znane nauce. Wiadomo tylko tyle, że powstają one w okresie płodowym i dotyczą bardzo niewielkiego odsetka populacji. Przypadki występowania tego typu uchyłków prawie 3 razy częściej są odnotowywane u pacjentów płci męskiej niż żeńskiej.
W związku z tym, że nieznane są mechanizmy wywołujące uchyłki Meckela lekarze nie znają też czynników zwiększających ryzyko ich wystąpienia. W związku z tym na chwilę obecną nie ma sposobów na zapobieganie rozwoju tego typu uchyłków.

Jakie są objawy uchyłków Meckela?

W wielu przypadkach uchyłki Meckela nie dają żadnych objawów, a o istnieniu tej wady nieświadomy pacjent dowiaduje się przypadkiem np. po konieczności przejścia jakiegoś zabiegu lub na podstawie badań obrazowych. Występowanie, lub nie, jakichkolwiek objawów będzie wiązało się z rodzajem komórek, z których zbudowany jest uchyłek.
U większości pacjentów uchyłki Meckela zbudowane są z takich samych komórek jak jelito. Dzięki temu działają one tak samo, jak gdyby były normalną częścią jelita, nie wywołując żadnych niepokojących i nieprzyjemnych objawów.
Zupełnie inaczej sprawa wygląda w przypadku, w którym uchyłki są zbudowane z komórek żołądka lub trzustki, ponieważ działają one inaczej niż jelito. W takim wypadku mogą wystąpić objawy, takie jak:

  • niedrożność jelit,
  • krwawienie wewnątrz jelit i krwawe stolce,
  • zapalenie jelit,
  • dyskomfort i ból o różnym stopniu nasilenia,
  • nudności i wymioty,
  • niedokrwistość.

Zauważono, że występowanie poszczególnych objawów często skorelowane jest z wiekiem pacjenta. Niemowlęta są bardziej narażone na niedrożność jelit, podczas gdy krwawienie przy defekacji i obecność krwi w stolcu to objaw spotykany u nieco starszych dzieci, jak również u dorosłych. Objawy uchyłków Meckela bardzo często mają charakter nieregularny, co znacząco utrudnia postawienie prawidłowej diagnozy oraz podjęcie odpowiedniego leczenia.
W przypadku wystąpienia objawu w formie nadmiernego krwawienia konieczne może okazać się przeprowadzenie natychmiastowej operacji usunięcia uchyłka Meckela. Intensywne krwawienie bowiem może stwarzać stan zagrożenia życia pacjenta.

Jak diagnozuje się uchyłki Meckela?

Pomimo tego, że uchyłki Meckela to problem, który może dotknąć każdego lekarze nie sprawdzają czy występuje on u dzieci po narodzinach. Diagnostyka podejmowana jest dopiero w momencie, gdy wystąpią pierwsze objawy. W przypadku uchyłków Meckela diagnoza najczęściej stawiana jest u dzieci przed 10 rokiem życia. Rzadziej zdarza się zdiagnozowanie tej wady rozwojowej u nastolatków w okresie dojrzewania oraz u osób dorosłych. Jeśli zauważysz u siebie lub swojego dziecka niepokojące objawy wymienione w poprzednim akapicie koniecznie skontaktuj się ze swoim lekarzem.
Proces diagnostyczny nie jest skomplikowany, choć nieregularność objawów może utrudniać jego przeprowadzenie. Dodatkowo, ze względu na rzadkie występowanie tej wady zazwyczaj nie jest ona pierwszym wyborem lekarzy. Skutecznym sposobem na potwierdzenie lub wykluczenie występowania uchyłków Meckela jest przeprowadzenie badania nazywanego skanem Meckela. Polega ono na dożylnym podaniu pacjentowi specjalnego płynu z barwnikiem, który gromadzi się wokół uchyłka, co następnie można zaobserwować za pomocą specjalnej kamery.
W ramach diagnostyki lekarz może także zlecić dodatkowe badania, które ułatwią rozpoznanie. Wśród takich badań wymienić można chociażby:

  • badania krwi,
  • wymaz stolca,
  • kolonoskopię,
  • endoskopię przewodu pokarmowego.

Diagnostyka różnicująca, w przypadku uchyłków Meckela powinna obejmować wykluczenie chorób takich jak zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby wrzodowe, kolkę żółciową czy nieżyt żołądka.

Leczenie uchyłków Meckela

W większości przypadków uchyłki Meckela nie wymagają specjalnego leczenia ponieważ nie wywołują bólu, dyskomfortu, ani żadnych innych objawów. Pacjenci, którzy doświadczają dokuczliwych lub zagrażających życiu objawów uchyłka powinni poddać się operacji, w celu jego usunięcia.
Operacyjne leczenie uchyłków Meckela to dość prosty zabieg, który obejmuje ich usunięcie. Ryzyko wystąpienia ewentualnych powikłań jest stosunkowo niskie, a zabieg jest w pełni bezpieczny.

Źródła

https://www.merckmanuals.com/home/children-s-health-issues/digestive-disorders-in-children/meckel-diverticulum
https://www.gosh.nhs.uk/conditions-and-treatments/conditions-we-treat/meckels-diverticulum
https://familydoctor.org/condition/meckels-diverticulum/