Neurologia

Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane jest chorobą, która przewraca życie chorych i ich bliskich o 180 stopni. Przygotowaliśmy dla Ciebie artykuł z podstawowymi informacjami, abyś mógł ją lepiej poznać. Zapraszamy do lektury.

Co to jest stwardnienie rozsiane (SM)?

Sclerosis multiplex, SM, stwardnienie rozsiane – to trzy nazwy tej samej jednostki chorobowej. SM to autoimmunologiczna choroba, dotykająca układu nerwowego. W jej przebiegu dochodzi do niszczenia osłonek mielinowych nerwów, w miejscu których pojawia się tkanka bliznowata, utrudniająca funkcjonowanie układu nerwowego, co prowadzi do zaburzeń funkcjonowania organizmu.

Rodzaje stwardnienia rozsianego

Wyróżnia się 4 rodzaje stwardnienia rozsianego. Kategorie powstały w oparciu o ocenę postępu choroby u pacjenta. Są to:

  • CIS – klinicznie izolowany zespół sugerujący stwardnienie rozsiane, obejmuje pierwsze objawy, utrzymujące się dłużej niż przez dobę;
  • RRMS – postać rzutowo remisyjna, okresy remisji choroby przerywane są rzutami lub momentami nawrotu choroby;
  • SPMS – postać wtórnie postępująca, stan osoby chorej w tej postaci ulega stopniowemu pogorszeniu, nadal występują rzuty choroby;
  • PPMS – postać pierwotnie postępująca, stan chorego pogarsza się, rzuty nie występują.

Pierwsze i ogólne objawy stwardnienia rozsianego

Objawy stwardnienia rozsianego różnią się pomiędzy poszczególnymi pacjentami, zarówno pod kątem występowania różnych symptomów, jak również w nasileniu i częstotliwości ich występowania. Często występują objawy napadowe, które trwają bardzo krótko. Są to między innymi epizody podwójnego widzenia, kurczów mięśni czy dyzartrii (problemów z artykulacją).
Pierwsze objawy SM – stwardnienia rozsianego często bywają ignorowane, lub traktowane jako symptomy innych chorób. Mogą one obejmować: uczucie drętwienia i mrowienia; słabość nóg; problemy z utrzymaniem równowagi; podwójne lub nieostre widzenie; częściową utratę wzroku; bóle oczu; problemy z oddawaniem moczu. Często objawy te gwałtownie się rozwijają.
Inne, późniejsze objawy to między innymi: bóle; drżenie i drętwienie kończyn; problemy ze wzrokiem; problemy poznawcze; zaburzenia czucia i niedowłady; problemy ze zwieraczami; zaburzenia seksualne oraz depresja. Do najpopularniejszych objawów występujących u osób chorujących na stwardnienie rozsiane zalicza się problemy z poruszaniem się, a także uczucie zmęczenia.

Przyczyny stwardnienia rozsianego

Przyczyny SM nie są do końca znane. Lekarze sugerują, że może istnieć pewien czynnik środowiskowy, który inicjuje atak układu immunologicznego na własny organizm. Pojawiały się sugestie, że chorobę może wywoływać nieprawidłowa i niezdrowa dieta. Stwardnienie rozsiane nie jest dziedziczne, ale posiadanie w rodzinie osoby chorej podnosi ryzyko zachorowania.

Diagnoza stwardnienia rozsianego

Objawy, jakie wywołuje SM – stwardnienie rozsiane mogą być niespecyficzne. Dlatego też diagnoza opierana jest na podstawie szeregu badań, które mają za zadanie odrzucić inne jednostki chorobowe i udowodnić demielinizację we więcej niż jednym obszarze mózgu. Diagnoza stwardnienia rozsianego bazuje między innymi na zleconych przez lekarza:

  • badaniach neurologicznych,
  • badaniach krwi,
  • punkcji lędźwiowej,
  • rezonansie magnetycznym.

Leczenie stwardnienia rozsianego

Leczenie stwardnienia rozsianego (SM) każdorazowo musi zostać dopasowane do pacjenta oraz do rodzaju jego choroby. Powszechnie stosuje się leczenie objawowe. W trakcie rzutów choroby pacjent najczęściej przyjmuje leki steroidowe, podczas gdy przy gwałtownie postępującej chorobie zaleca się stosowanie leków immunosupresyjnych. Szybkie podjęcie leczenia ma wpływ na rokowania co do choroby.
Jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego polecane są rehabilitacja oraz fizjoterapia.

Czy jest możliwe wyleczenie stwardnienia rozsianego?

Nie ma leku, który pozwoliłby zapobiegać lub zwalczać stwardnienie rozsiane. Jednak przyjmowanie przepisanych przez lekarza leków, a także uczestniczenie w zajęciach rehabilitacyjnych mogą znacząco poprawić jakość życia osoby chorującej na SM.

Jak żyć ze stwardnieniem rozsianym

SM – stwardnienie rozsiane może powodować trudności w codziennym życiu. Przyjmowanie leków powinno łagodzić niektóre objawy. Jeśli chorujesz i masz jakieś wątpliwości lub problemy nie bój się zwrócić z nimi do lekarza lub swoich bliskich. Coraz więcej mitów na temat choroby jest obalanych, chorzy są traktowani normalnie i mogą funkcjonować w społeczeństwie. Ze stwardnieniem rozsianym można żyć.

Zalecenia dietetyczne dla osób ze stwardnieniem rozsianym

Zalecenia dietetyczne dla osób ze stwardnieniem rozsianym nie różnią się znacząco od zaleceń dla osób zdrowych. Najlepiej stosować zdrową i odpowiednio zrównoważoną dietę w typie śródziemnomorskim. Zbilansowane posiłki i przyjmowanie wystarczającej ilości płynów wpłyną na poprawę ogólnego stanu zdrowia. Zdrowa dieta to lepsze samopoczucie, także w chorobie, jaką jest SM.

Skutki SM

Stwardnienie rozsiane, czyli SM wiele zmienia w życiu chorego, a także jego bliskich. Skutkiem tej choroby są między innymi problemy z poruszaniem się, poczucie ciągłego zmęczenia, a także depresja. W niektórych przypadkach choroba może prowadzić nawet do inwalidztwa.

Stwardnienie rozsiane u dzieci

Przyjmuje się, że SM to raczej choroba osób dorosłych. Jednak ze względu na zwiększające się możliwości diagnostyczne stwardnienie rozsiane coraz częściej jest wykrywane także u osób młodszych. Pomimo tego, że u dzieci choroba często postępuje wolniej niż u dorosłych, młodzi ludzie zazwyczaj znoszą ją ciężej – podchodzą do choroby bardzo emocjonalnie lub bywają napiętnowani przez rówieśników.
U dzieci stwardnienie rozsiane najczęściej przyjmuje postać rzutowo-remisyjną. W Polsce spory problem w leczeniu SM u dzieci stanowi fakt, że leki immunosupresyjne można podawać wyłącznie pacjentom, którzy ukończyli 16 rok życia. Rokowania u dzieci młodszych, u których nie podejmie się odpowiedniego leczenia mogą być złe.

Zapobieganie stwardnieniu rozsianemu

Ze względu na to, że na chwilę obecną nie został poznany czynnik wywołujący chorobę, jaką jest stwardnienie rozsiane nie ma możliwości, aby całkowicie jej zapobiec. Zalecane jest stosowanie zdrowej i zbilansowanej diety bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy i minerały, a także prowadzenie zdrowego trybu życia.