Typy i klasyfikacja cukrzycy
Życie z cukrzycą

Typy i klasyfikacja cukrzycy

Jeszcze w latach 80. XX wieku według naukowców istniały dwa rodzaje cukrzycy: cukrzyca typu 1 i 2. Już 20 lat później, w 1999 roku, Światowa Organizacja Zdrowia wyróżniła jednak kilka innych odmian tej choroby. Jakie rodzaje cukrzycy występują u chorych i jakie są różnice między nimi?

 
Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca to przewlekłe schorzenie, które wiąże się z zaburzeniem wydzielania insuliny przez organizm. Zbyt niski poziom insuliny powoduje hiperglikemię, czyli nadmiar glukozy, która jest wydalany przez nerki wraz z moczem. Przyczyny tej choroby nie są do końca wyjaśnione, niemniej jednak z pewnością wynikają z nieprawidłowego działania komórek beta wysp trzustkowych Langerhansa, które nie produkują insuliny w ogóle lub produkują jej za mało. Co istotne, stosując się do zaleceń lekarzy oraz dbając o zbilansowaną dietę, można funkcjonować tak samo, jak osoba zdrowa. Wyróżniamy kilka rodzajów cukrzycy, które mają odmienne przyczyny, takie jak cukrzyca:

  • typu 1,
  • typu 2,
  • typu LADA,
  • typu MODY,
  • ciążowa.

Dieta cukrzyka
 
Cukrzyca i otyłość nie zawsze idą w parze

Cukrzyca typu 1 (inaczej insulinozależna) występuje głównie u dzieci i młodzieży i wynika ze zniszczenia komórek beta wysp trzustkowych, w związku z czym organizm w ogóle nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć insuliny. Szacuje się, że cierpi na nią około 10% wszystkich chorych. Cukrzyca typu 1 ma podłoże autoimmunologiczne, organizm niszczy swoje własne komórki produkujące insulinę, dlatego leczenie będzie trwało do końca życia – poprzez podawanie insuliny By utrzymać dobrą kondycję, warto regularnie uprawiać sport i dbać o zbilansowaną dietę bogatą we wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Cukrzyca typu 1 rozwija się w czasie kilku tygodni lub miesięcy, do jej objawów należą:

  • wzmożone pragnienie (tzw. polidypsja, wypijanie nawet do 6 litrów płynów w ciągu doby) spowodowane zbyt dużym stężeniem glukozy we krwi,
  • częste oddawanie moczu (poliuria),
  • utrata masy ciała,
  • senność i osłabienie.

 
Podstępna cukrzyca typu 2

Z kolei cukrzyca typu 2 (inaczej insulinoniezależna) jest powiązana z otyłością i dlatego często pojawia się wraz z wiekiem i wzrastającą wagą; rozwija się latami. Ponieważ jednak obecnie wiele dzieci spożywa zbyt dużo słodyczy, ten typ cukrzycy przestał być jedynie domeną dorosłych i coraz częściej występuje u najmłodszych i młodzieży. Naukowcy twierdzą, że na cukrzycę typu 2 cierpi ok. 80-85% diabetyków. Jej przyczyna polega na tym, że trzustka produkuje zbyt mało insuliny albo wytwarza ją w odpowiednich ilościach, ale organizm pacjenta staje się odporny na insulinę i nie potrafi jej wykorzystać. Objawy cukrzycy typu 2 są zbliżone do tych, które występują u chorych na odmianę typu 1. Pojawia się także polifagia, czyli nadmierny apetyt – ponieważ glukoza nie jest transportowana do tkanek, organizm próbuje samodzielnie wyrównać jej poziom, ale bezskutecznie, ponieważ większa ilość cukrów nie zostaje przetransportowana z krwioobiegu do narządów. Mogą wystąpić także częste infekcje intymne, wysuszona skóra i zaburzenia widzenia związane z długotrwałą hiperglikemią.

 
Cukrzyca w ciąży

Specyficznym przypadkiem zaburzenia w produkcji insuliny jest cukrzyca w ciąży (ciążowa), która pojawia się zazwyczaj w drugim trymestrze ciąży i polega na zaburzeniu tolerancji węglowodanów. Choruje na nią około 4% ciężarnych, u większości objawy zanikają po urodzeniu dziecka.

Typy i klasyfikacja cukrzycy
 
Cukrzyca typu LADA – utajniona autoagresja

Cukrzyca typu LADA (Latent Autoimmune Diabetes of Adult) ma podobne podłoże, jak cukrzyca typu 1, jednak w tym przypadku choroba jest utajniona, objawia się między 30. a 50. rokiem życia, ale powstaje na skutek autoagresji organizmu i niszczenia komórek beta trzustki. Dlatego też jest to to odmiana cukrzycy typu 1, tyle że występująca u osób dorosłych i rozwijająca się przez lata wskutek postępującego wzrostu poziomu cukru we krwi. Z tym wiąże się brak gwałtownych objawów i problemy ze zdiagnozowaniem. W większości przypadków chorzy mają prawidłową masę ciała, mogą jednak cierpieć na inne przypadłości o podłożu autoimmunologicznym, na przykład nadczynność tarczycy (Choroba Gravesa-Baasedova) lub jej niedoczynność (choroba Hashimoto).

 
Choroba genetyczna – cukrzyca typu MODY

Jednym z najrzadszych przypadków jest tak zwana cukrzyca typu MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young), która ma podłoże genetyczne, dziedziczne i wynika z mutacji pojedynczego genu. Jeśli któreś z rodziców posiada zmutowany gen, ryzyko zachorowania u dziecka wynosi 50%. Cierpi na nią 1-2% chorych, zazwyczaj nastolatków lub osób około 20.-25. roku życia. Źle zdiagnozowana i nieleczona może doprowadzić do poważnych powikłań, takich jak zawały serca, amputacje kończyn, zaburzenia pracy nerek czy osłabienie wzroku.

Na wystąpienie cukrzycy typu 1, LADA, MODY i ciążowej nie mamy wpływu, ale możemy zadbać o swoje zdrowie, by wyeliminować ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Na pewno warto, ponieważ zdrowie mamy tylko jedno.